علت و درمان سوختگی چشم

سوختگی چشم چیست؟

سوختگی چشم یکی از آسیب‌های دردناک قرنیه است که معمولا در اثر تابش طولانی نور ماوراء بنفش (UV) ایجاد می‌شود. منابع مختلف نور UV می‌توانند باعث این آسیب شوند؛ اما بیشترین خطر از مشعل‌های جوشکاری ناشی می‌شود. بنابراین این نوع آسیب گاهی با نام‌های چشم قوس یا فلاش جوشکار نیز شناخته می‌شود.

علائم سوختگی قرنیه چشم شبیه به آفتاب‌سوختگی روی پوست است و می‌تواند هر دو چشم را به صورت همزمان درگیر کند. خوشبختانه قرنیه قابلیت بازسازی طبیعی دارد و معمولا طی یک تا دو روز بدون ایجاد جای زخم بهبود می‌یابد. البته عدم درمان سوختگی چشم می‌تواند منجر به بروز عفونت یا مشکلات بینایی و حتی کاهش دید موقت یا دائمی شود. اگر ساکن اهواز یا ماهشهر هستید، در صورت بروز سوختگی چشم بهتر است سریع به مطب بهترین متخصص چشم اهواز و ماهشهر مراجعه کنید.

علائم سوختگی چشم

در صورت رخ دادن سوختگی چشم ممکن است نشانه‌های زیر بروز کنند:

انواع سوختگی چشم

انواع سوختگی چشم ممکن است از خفیف تا شدید متفاوت بوده و ناشی از عوامل مختلفی مثل مواد شیمیایی، حرارت یا نور شدید باشند. در ادامه به بررسی انواع سوختگی چشم خواهیم پرداخت:

سوختگی ‌های شیمیایی شدید

مواد اسیدی و قلیایی قوی از خطرناک‌ترین عوامل ایجاد سوختگی چشمی هستند. سوختگی ناشی از مواد قلیایی معمولا جدی‌تر از اسیدها است و در محصولاتی مانند آهک، گچ، ملات، شوینده‌های قوی و کودهای شیمیایی وجود دارد. این مواد می‌توانند به صورت مایع یا پودر با چشم تماس پیدا کنند و عوارضی مانند زخم، سوراخ شدن قرنیه، عفونت و حتی نابینایی ایجاد نمایند.

شدت درد در سوختگی‌های شیمیایی بالا است و افراد تمایل دارند پلک‌ها را بسته نگه دارند؛ اما این کار ماده شیمیایی را مدت طولانی‌تری روی چشم نگه می‌دارد و آسیب را بدتر می‌کند. بیشترین موارد شدید معمولا در مردان بین 16 تا 45 سال حین کار یا در منزل اتفاق می‌افتد؛ در حالی که در زنان بیشتر این آسیب‌ها در خانه رخ می‌دهد. در موارد خفیف مانند ورود صابون، شامپو یا عطر به چشم، بهترین اقدام شستشوی فوری چشم با آب است. استفاده از محافظ چشمی هنگام کار با مواد خطرناک، پیشگیری موثری در برابر سوختگی چشم ناشی از مواد شیمیایی است.

سوختگی چشم ناشی از حرارت

قرار گرفتن چشم در معرض حرارت شدید سبب بسته‌شدن خودکار پلک‌ها می‌شود؛ اما خود پلک‌ها ممکن است آسیب ببینند. مراقبت ویژه و پانسمان مرطوب و تمیز همراه با انتقال سریع به مرکز درمانی ضروری است.

سوختگی چشم ناشی از نور و اشعه

نور شدید و تابش‌های خاص می‌توانند سلول‌های حساس شبکیه را بسوزانند. در این حالت، علائم ظاهری مشاهده نمی‌شود؛ اما درد و ناراحتی وجود دارد. بهترین اقدام، پوشاندن چشم‌ها با گاز استریل و رساندن فرد به مرکز درمانی است.‌ درباره آفتاب سوختگی چشم نیز بیشتر بخوانید.

تشخیص سوختگی چشم

تشخیص سوختگی چشم نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک است. در ابتدا ممکن است از قطره‌های بی‌حس‌کننده استفاده شود تا چشم‌ها بدون درد معاینه شوند. گاهی اوقات نیز از رنگ‌های ایمن برای مشخص‌کردن نواحی آسیب‌دیده کمک گرفته می‌شود. این رنگ‌ها به‌راحتی با شستشوی چشم پاک می‌شوند.علائمی مانند درد، قرمزی، حساسیت نسبت به نور، اشک‌ریزی، تار شدن دید یا احساس جسم خارجی در چشم نشان‌دهنده سوختگی هستند.

تماس مستقیم با مواد شیمیایی، بخار یا گاز غلیظ شدت علائم سوختگی قرنیه چشم را افزایش می‌دهد. با ترکیب معاینه و مشاهده نشانه‌ها، پزشک می‌تواند شدت آسیب را تشخیص داده و درمان مناسب برای حفاظت از بینایی را تعیین کند.

در طول روند بهبودی نباید چشم‌ها را مالید و از کمپرس سرد برای کاهش درد استفاده کرد. البته بدون اینکه آب به چشم نفوذ کند. پیگیری منظم پزشکی ضروری است تا از ترمیم کامل و پیشگیری از رخ دادن عوارض بعدی اطمینان حاصل شود.

پماد برای سوختگی پلک

در سوختگی‌های پلک، استفاده از پمادهای مخصوص چشم که خواص ترمیمی و ضدالتهاب دارند، مفید است. پماد زینک اکساید می‌تواند سوختگی‌های سطحی پوست را آرام کند و کرم آرنیکا به کاهش تورم و کبودی به دلیل سوختگی پلک کمک می‌کند. در سوختگی‌های شدید یا عمیق پلک باید حتما به پزشک مراجعه کرد و از داروهای تجویزی وی استفاده نمود.  

درمان سوختگی چشم با آتش

در صورتی که چشم با شعله یا حرارت شدید برخورد کند، مهم‌ترین اقدام اولیه، شستشوی سریع چشم با آب خنک یا سرم استریل است. این کار باعث می‌شود ذرات داغ و آسیب‌رسان از سطح چشم پاک شوند. بهتر است پلک‌ها باز نگه داشته شوند و حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه شستشو ادامه پیدا کند. بعد از این مرحله لازم است هرچه سریع‌تر به چشم‌ پزشک مراجعه کنید تا وضعیت چشم به ‌طور کامل بررسی شود و درمان تکمیلی آغاز گردد.

قطره برای سوختگی چشم

در موارد سوختگی چشم، قطره‌هایی که پزشک تجویز می‌کند برای کاهش التهاب، مرطوب‌کردن چشم و پیشگیری از بروز عفونت ضروری هستند. با توجه به شدت آسیب ممکن است از قطره‌های ضدالتهاب، مرطوب‌کننده یا آنتی‌بیوتیک برای درمان سوختگی قرنیه چشم استفاده شود.

+ با بهترین قطره برای جوشکاری آشنا شوید.

قطره برای سوختگی چشم با روغن

اگر چشم با روغن داغ تماس پیدا کرده باشد، نخست باید چشم را با آب ولرم بشویید تا روغن کاملا پاک شود. سپس مراجعه به پزشک لازم است تا قطره‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند دیکلوفناک یا کورتیکواستروئیدی نظیر بتامتازون تجویز شود. در صورت نیاز نیز از قطره‌های آنتی‌بیوتیک به منظور پیشگیری از بروز عفونت چشم استفاده گردد.  

کلام آخر

در این محتوا به بررسی سوختگی چشم پرداختیم. دانستیم که این مشکل به ویژه زمانی که به سوختگی قرنیه چشم منجر می‌شود، آسیبی است که هم می‌تواند دردناک باشد و هم تهدیدی جدی برای بینایی به شمار رود. هرچند درمان‌های پزشکی می‌توانند روند بهبودی را تسریع کنند؛ اما پیشگیری همچنان مهم‌ترین راهکار باقی می‌ماند.

رعایت ایمنی در برابر نور شدید، مواد شیمیایی و حرارت، استفاده از عینک محافظ در محیط‌های پرخطر و شناخت اقدامات اولیه بعد از حادثه، عواملی هستند که می‌توانند از بروز آسیب‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کنند. به یاد داشته باشیم که چشم‌ها سرمایه‌ای بی‌بدیل‌اند و حفاظت از آن‌ها، تضمین‌کننده کیفیت زندگی و تداوم لذت دیدن جهان پیرامون است.