تاری دید بعد از عمل آب مروارید چقدر طول میکشد؟

تاری دید بعد از عمل آب مروارید

تاری دید در روزها و هفته‌های اول پس از جراحی آب مروارید امری شایع و معمولاً گذراست. متداول‌ترین دلیل آن ادم (تورم) موقت قرنیه ناشی از دستکاری حین جراحی است. علل دیگر شامل باقی ماندن مواد ویسکوالاستیک در اتاق قدامی، التهاب داخل‌چشمی (آنتریور اووئیت)، و خشکی چشم است که خود از عوارض بسیار شایع پس از جراحی آب مروارید محسوب می‌شود. برای کنترل التهاب معمولاً از قطره‌های کورتیکواستروئیدی و NSAID به صورت ترکیبی استفاده می‌شود. با این حال اگر تاری دید بعد از عمل آب مروارید پس از چند هفته بهبود نیافت یا شدت گرفت، باید علل پایدارتر مانند موارد زیر بررسی شود:

علت کدر شدن کپسول خلفی بعد از عمل آب مروارید

در جراحی آب مروارید، عدسی کدرشده برداشته می‌شود اما کیسه‌ی نگهدارنده آن یعنی کپسول عدسی، حفظ می‌گردد تا لنز IOL را در جای خود نگه دارد. گاهی اوقات، سلول‌های اپیتلیال لنز (LECs) که در لبه‌های capsulorrhexis باقی مانده‌اند، تکثیر یافته و روی سطح کپسول خلفی مهاجرت می‌کنند. این سلول‌ها باعث کدر شدن کپسول خلفی می‌شوند که به آن کدورت کپسول خلفی (PCO – Posterior Capsule Opacification) یا به اشتباه «آب مروارید ثانویه» گفته می‌شود. کدر شدن کپسول، انتقال نور به شبکیه را مختل کرده و موجب تاری دید می‌شود. این عارضه نسبتاً شایع بوده و می‌تواند تا چند ماه (گاهی تا چند سال) پس از جراحی آب مروارید بروز کند. لازم به ذکر است که احتمال تار شدن لنز بعد از جراحی آب مروارید در افراد با شرایط زیر بیشتر است:

• رتینیت پیگمنتوزا ؛
• سن پایین (به‌ویژه کودکان)
• یووئیت (التهاب داخل‌چشمی)
• رتینوپاتی دیابتی
• نزدیک‌بینی شدید (بالای ۶ دیوپتر)
• داروهای میوتیک مورد استفاده در گلوکوم یا جراحی همزمان گلوکوم و کاتاراکت

جابه‌جایی لنز بعد از آب مروارید

جابه‌جایی لنز داخل‌چشمی پس از جراحی آب مروارید یک عارضه نسبتاً نادر اما جدی است. این عارضه به دو شکل جابه‌جایی جزئی (subluxation) یا افتادن کامل لنز (dislocation) ظاهر می‌شود. علل اصلی آن شامل ضعف یا پارگی لیگامان‌های زونولار (که لنز را در محل خود معلق نگه می‌دارند)، پارگی کپسول خلفی حین جراحی، یا وجود بیماری‌هایی مانند سندروم پسودوکسفولیاسیون است که به این لیگامان‌ها آسیب می‌زند. اگر در ۳ ماه اول پس از جراحی علائمی مانند کاهش ناگهانی بینایی، تاری دید، دوبینی یا دیدن لبه لنز را تجربه کردید، فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنید زیرا تأخیر در درمان می‌تواند به جداشدگی شبکیه، گلوکوم یا التهاب شدید داخل‌چشم منجر شود.

در حالت کلی اگر جابه‌جایی لنز شدید نباشد، معمولاً پزشک توصیه می‌کند جراحی انجام نشود. درصورتی‌که جابه‌جایی لنز زیاد باشد، چشم‌پزشک ممکن است باتوجه‌به وضعیت و شدت جابه‌جایی یکی از درمان‌های زیر را توصیه کند:

• جراحی مجدد و تثبیت جای لنز؛
• جایگزینی لنز پیوندی با یک لنز جدید.

درمان تاری و کدر شدن لنز بعد از جراحی آب مروارید

رایج‌ترین درمان برای کدورت کپسول خلفی (PCO)، جراحی لیزر YAG کپسولوتومی است. در این روش سرپایی و غیرتهاجمی، قطره‌ای برای گشاد کردن مردمک تجویز می‌شود، سپس با استفاده از یک لنز تماسی مخصوص، جراح یک سوراخ کوچک در مرکز کپسول خلفی کدرشده ایجاد می‌کند تا مسیر عبور نور باز شود. این اقدام معمولاً بی‌درد بوده و در عرض چند دقیقه انجام می‌شود. مانند هر اقدام پزشکی، این روش هم عوارض احتمالی خود را دارد که شامل افزایش موقت فشار داخل‌چشم و در موارد نادر جابه‌جایی لنز است و نیاز به پیگیری پزشکی دارد. لازم است درمان سایر علل تاری دید بعد از عمل آب مروارید، مانند خشکی چشم بعد از عمل آب مروارید ، التهاب یا ادم ماکولا، بر اساس تشخیص پزشک متفاوت باشد.

جداشدگی شبکیه بعد از جراحی آب مروارید

عوامل مختلفی باعث افزایش خطر جداشدگی شبکیه بعد از جراحی آب مروارید می‌شوند، مانند:

• پارگی کپسول خلفی در حین عمل
• از دست دادن زجاجیه (مایعی ژل مانند که پشت چشم را پر می‌کند و در صورت پارگی و نشتی، باعث جدا شدن شبکیه چشم می‌شود.)
• نزدیک‌بینی بیش از حد بیمار
• گلوکوم (آب سیاه) مادرزادی
• بقایای آب مروارید که پس از جراحی درزجاجیه باقی مانده باشد.
• سابقه خانوادگی جداشدگی شبکیه
• پارگی شبکیه چشم در گذشته
• رتینوپاتی دیابتی

برای درمان جداشدگی شبکیه چشم بعد از عمل آب مروارید، از روش های زیر استفاده می‌شود:

1️⃣ رتینوپکسی پنوماتیک (Pneumatic Retinopexy) یا همان چسباندن شبکیه با کمک گاز: این روش کم تهاجمی بوده و در آن یک حباب گاز به حفره زجاجیه (ناحیه پشت لنز چشم) تزریق می‌شود. این تکنیک اغلب برای جداشدگی‌های خفیف مناسب است.

2️⃣ باکل اسکلرا (Scleral Buckle) یا کمربند دور صلبیه: در این روش درمانی، یک نوار سیلیکونی در اطراف قسمت سفید چشم (صلبیه) قرار داده می‌شود تا شبکیه جدا شده را به جای خود برگرداند. این نوار سیلیکونی چشم را از بیرون فشرده می‌کند تا دیواره چشم به شبکیه نزدیک‌تر شده و جداشدگی برطرف شود. انجام این جراحی برای جداشدگی‌های شدید و پارگی‌های شبکیه (در مواردی که رتینوپکسی پنوماتیک مؤثر نیست) بیشتر توصیه می‌شود.

3️⃣عمل ویترکتومی (Vitrectomy) یا برداشتن زجاجیه: این روش پیچیده‌تر است و برای انجام آن، اول ژل زجاجیه از حفره چشم تخلیه می‌شود. بعد جراح هرگونه پارگی شبکیه را ترمیم کرده و بافت اسکار را برمی‌دارد. سپس پزشک شبکیه جدا شده را به جای خود برمی‌گرداند. در مرحله آخر، گاز یا روغن سیلیکون به داخل حفره زجاجیه تزریق می‌شود تا شبکیه در جای خود ثابت بماند.

چه زمانی برای درمان تاری دید بعد از عمل آب مروارید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر تاری دید بعد از جراحی آب مروارید، پس از دوره معمول بهبودی (۲ تا ۴ هفته اول) پایدار ماند، شدیدتر شد یا علائم زیر را تجربه کردید، بلافاصله به چشم‌پزشک مراجعه کنید:

• کاهش ناگهانی دید
• دیدن فلاش‌های نورانی (photopsia)
• ظهور ناگهانی مگس‌پران (floaters) جدید
• دیدن سایه یا پرده در میدان دید
• خشکی شدید چشم که با قطره اشک مصنوعی بهبود نمی‌یابد

در صورتی که در استان خوزستان زندگی می‌کنید، جهت انجام عمل آب مروارید در اهواز حتماً به یک کلینیک و چشم پزشک متخصص مراجعه کنید تا احتمال خطا در انجام عمل جراحی و همچنین بروز برخی از عوارض بعد از جراحی به حداقل برسد.

چند روز بعد از عمل آب مروارید بینایی به دست می آید؟

بسیاری از بیماران همان روز اول یا دوم پس از جراحی متوجه بهبود قابل توجهی در دید خود می‌شوند، اگرچه این بهبود در روزهای اول ممکن است با تاری جزئی، حساسیت به نور یا احساس سنگینی در چشم همراه باشد. بینایی اولیه معمولاً در بازه ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از عمل بازمی‌گردد، اما این به معنای تثبیت کامل دید نیست؛ چشم در این مرحله هنوز در حال سازگاری با لنز داخل‌چشمی (IOL) جدید است.

بهبود کامل و تثبیت دید معمولاً بین چهار تا هشت هفته طول می‌کشد، هرچند در برخی بیماران این فرآیند ممکن است تا سه ماه ادامه یابد. عواملی مانند سن، تراکم آب مروارید، وضعیت ماکولا، شدت التهاب پس از عمل و وجود بیماری‌های زمینه‌ای چشمی مثل رتینوپاتی دیابتی یا دژنراسیون ماکولا می‌توانند سرعت این بهبود را تحت تأثیر قرار دهند. در صورتی که دید پس از سه تا چهار هفته کماکان مه‌آلود یا نامناسب بود، مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است.

علت نابینایی بعد از عمل آب مروارید

اگرچه جراحی آب مروارید یکی از ایمن‌ترین اعمال جراحی چشم‌پزشکی محسوب می‌شود، در موارد نادر ممکن است عوارض جدی منجر به کاهش شدید یا از دست دادن دائمی بینایی شود. یکی از مهم‌ترین این عوارض اندوفتالمیت (عفونت داخل چشمی) است که اگرچه با شیوع تقریبی ۰.۰۱ تا ۰.۰۵ درصد بسیار نادر است، اما در صورت تأخیر در تشخیص و درمان می‌تواند به از دست دادن کامل بینایی منجر شود. علائم هشداردهنده آن شامل درد شدید، قرمزی، التهاب و کاهش سریع دید در روزهای اول پس از عمل است.

عامل مهم دیگر جداشدگی شبکیه است که شیوع آن پس از جراحی آب مروارید حدود ۰.۴ تا ۰.۷ درصد برآورد شده و بیشتر در افراد با نزدیک‌بینی شدید یا سابقه پارگی کپسول خلفی حین جراحی رخ می‌دهد. علاوه بر این، ادم شدید قرنیه، گلوکوم حاد زاویه‌بسته یا خونریزی تحت شبکیه‌ای از جمله علل کمتر شایع اما جدی هستند. مراجعه فوری به اورژانس چشم‌پزشکی در صورت کاهش ناگهانی دید، درد شدید یا دیدن پرده در میدان بینایی ضروری است.

سؤالات متداول در رابطه با تاری لنز آب مروارید

خلاصه مطلب

در پایان، باید توجه داشته باشید که تاری دید بعد از جراحی آب مروارید اغلب موقتی بوده و بخشی از روند درمان است. درصورتی‌که تاری دید بعد از مدتی شدیدتر شد، بهترین کار این است که مشکل را با پزشک خود در میان بگذارید تا شما را راهنمایی کند. همچنین به خاطر داشته باشید که با انتخاب چشم‌پزشک ماهر، می‌توانید تا حد زیادی از بروز این عوارض جلوگیری کنید.